42 Rajd Świętokrzyski. Wiosenne zmagania z roku 1985

Motocyklowy Rajd Świętokrzyski to impreza o uznanej renomie w kraju i za granicą, mająca swoje korzenie jeszcze w latach trzydziestych dwudziestego wieku. Rajdy: Świętokrzyski i Tatrzański to jedne z najstarszych imprez motocyklowych jakie są rozgrywane w Europie. Rajd u podnóża Łysogór z reguły ma ciekawą, ale także trudną i wymagającą trasę, a zazwyczaj odbywa się w przemiennych warunkach pogodowych. W czasach realnego socjalizmu Rajd Świętokrzyski był wielokrotnie areną rywalizacji o Puchar Pokoju i Przyjazni. Tak dyplomatycznie nazywano mistrzostwa w automobilizmie i motocyklizmie, czyli w sportach motorowych, ówczesnych krajów socjalistycznych, nazywanych pompatycznie Krajami Demokracji Ludowej ( KDL ).      

O ile w dyscyplinach samochodowych, a także w wyścigach motocyklowych, motocrossie, czy trialu ów Puchar Pokoju i Przyjazni stanowił na tle europejskiej – tej zachodnioeuropejskiej dla ścisłości – konkurencji ” drugą ligę „, to w motocyklowych rajdach Enduro było zgoła inaczej. Tutaj ten Puchar stanowił istotne zaplecze dla Mistrzostw Europy w tej dyscyplinie motocyklizmu. Mistrzostwa Europy były wówczas najwyższą formą rozgrywek w Enduro, gdyż indywidualnych Mistrzostw Świata wtedy nie rozgrywano. Przemysł motocyklowy wiodących w RWPG marek: Jawy, Simsona i MZ postawił na rajdy Enduro – zawody może mniej widowiskowe niż, choćby przykładowo motocross, ale wymagające konsekwencji, wytrwałości, twardości charakteru i hartu ducha. Swoją rolę miała też mniejsza konkurencja niż w motocrossie, czy wyścigach drogowych. Oficjalnie mawiano, że starty – i odnoszone tam sukcesy – w serialach Mistrzostw Europy, Pucharu Pokoju i Przyjazni oraz w Sześciodniówkach Motocyklowych są doskonałą reklamą dla fabryk z Czechosłowacji i NRD, a także poligonem doświadczalnym dla przyszłych wyrobów seryjnych. Tere – Fere! Prototypowe wyczynowe motocykle Jawy, MZ i Simsona z seryjnymi produktami miały wspólne w zasadzie tylko firmowe logo i może kilka żarówek. Działalność Działów Sportu wyżej wyminionych fabryk była podporządkowana nadrzędnemu celowi jakim było wykorzystanie sportu jako środka walki propagandowej, na co szły niezłe sumki z państwowej kasy. Taka była wówczas rzeczywistość…      

W terminie 20 – 21 kwietnia 1985 roku zaanonsowano 42 Rajd Świętokrzyski, będący inauguracją wspomnianego wyżej Pucharu Pokoju i Przyjazni w tym sezonie. Rajd był także pierwszą i drugą eliminacją Mistrzostw Polski. Organizacji imprezy podjęli się działacze Sekcji Motorowej MKS Korona Kielce. Pomogli ludzie z Automobilklubu Kieleckiego i ” sąsiedzi zza miedzy „, czyli działacze z Kieleckiego Klubu Motorowego. Swoją rękę przy organizacji 42 Rajdu Świętokrzyskiego przyłożył także Zarząd Okręgowy Polskiego Związku Motorowego w Kielcach. Patronat nad imprezą objął – skądinąd znany przyjaciel motocyklistów – Wojewoda Kielecki Włodzimierz Pasternak.      

Rajd Świętokrzyski z roku 1985 swoją bazę miał w gościnnym Ośrodku Wypoczynkowym Budowlanych ” Wierna ” w Bocheńcu koło Chęcin. Nie narzekano na warunki, a malownicza okolica wprost zachęcała do jazdy. Trasa prowadziła z Bocheńca do Chęcin, dalej poprzez Szewce na Słowik. A następnie podjazd pod Górę ” Kolejową „, czyli ówczesny żelazny punkt kieleckich zawodów, stamtąd mocno wybitym szlakiem do Posłowic. W Kielcach na Alei W. I. Lenina ( obecnie ulica ks. Jerzego Popiełuszki ) zlokalizowano próbę przyspieszenia, czyli element obecnych wyścigów na 1/4 mili wpleciony w rajd. Następnie motocykliści jechali szlakiem przez Górę Pierścienicę i Pasmo Posłowickie, by powrócić – ale z innej strony – do Słowika. Po pokonaniu, co nie było wcale takie proste, pełnego korzeni, kamieni i liści podjazdu pod Górę Patrol strzałki i kółka rajdowych znaków kierowały rajdowców w okolice Jaworzni. Dalej trasa prowadziła do Bolmina, gdzie na Grząbach Bolmińskich zlokalizowano Próbę Szybkości Terenowej, czyli dzisiejszego Enduro Testu. Z Grząbów Bolmińskich zawodnicy jechali terenem i leśnymi wykrotami do Bocheńca. Pętla liczyła około osiemdziesięciu kilometrów, a pokonywano ją trzykrotnie każdego dnia. Na trasie nie pożałowano trudnego terenu, mocarnych podjazdów z korzeniami, wyrw, zwalonych pni drzew, kamienistych szlaków. Do tego dochodziły liczne rozległe kałuże i mnóstwo błota. Uczestnicy 42 Rajdu Świętokrzyskiego mieli wszystko, czego dusza miłująca rajdy Enduro zapragnie! Nawet aura była jak na zamówienie. Nie było chłodno, ale też i niezbyt ciepło. Momentami zza chmur ukazywało się na krótko słońce, bywały przelotne, ale intensywne, deszcze.      

W tamtych latach polska kadra w rajdach Enduro startowała na użyczonych Simsonach i Jawach. Motocykle z Suhl jakie dostarczono ludziom trenera Mirosława Malca na przedrajdowe zgrupowanie w Chęcinach, a następnie na zawody były modelami Six Days`84. Według Stanisława Olszewskiego i spółki Simsony te nieco różniły się in minus od motocykli zawodników z NRD, bezpośrednio związanych z fabryką w Suhl. Mimo to polscy zawodnicy udanie rywalizowali z konkurentami zza Odry, osiągając całkiem przyzwoite wyniki.    

Z kolei Jawa postarała się o niespodziankę dużego kalibru. Krzysztof Serwin otrzymał do dyspozycji najnowszy model ( wykonany jednostkowo w zakładach w Pradze-Strasznicach w ilości zaledwie… pięciu sztuk! ) Jawy 500 VVZ z systemem centralnego resorowania tylnego koła. Zrobił z tego podarku dobry użytek zdobywając siódmą i piątą lokatę w mocno obsadzonej klasie powyżej 250 Pucharu Pokoju i Przyjazni. Niejako przy okazji Krzysztof Serwin zdeklasował rywali na krajowym podwórku w klasie powyżej 250. W klasie 125 – a właściwie połączonych 80 i 125 – błyszczeli: Zbigniew Przybyła i Ryszard Gancewski wygrywając na przemian obydwa dni. Zespołowo w gronie seniorów najlepsi byli zawodnicy z CSRS, czyli ówczesnej Czechosłowacji, przed ekipami NRD i Polski. W kategorii juniorów wygrali zawodnicy z byłej NRD, przed CSRS i Polską.      

W Mistrzostwach Polski motocykliści Korony wyprzedzili w obydwa dni ekipy Kieleckiego Klubu Motorowego i AMK Pałac Młodzieży Warszawa. Krajową konkurencję trapiły awarie sprzętu i – niestety! – widoczne po zimie braki kondycyjne.      

42 Rajd Świętokrzyski był dobrą imprezą, sprawnie zorganizowaną i przeprowadzoną. Wyznaczone czasy przejazdu pomiędzy kolejnymi PKC-ami zmuszły do skrupulatnej jazdy, no i nie dawały większych szans na nadmierne kontemplowanie uroków okolicy. A i trasa nie była przecież z gatunku tych spacerowych, więc im ktoś się mniej spóznił, ten był panem sytuacji.     

Tak wówczas rozgrywano rajdy Enduro. Bardziej liczyła się walka na trasie, a Próby Szybkości Terenowej – to też terminologia z tamtych lat – schodziły na drugi plan, będąc w zasadzie urozmaiceniem rywalizacji.     

Czy kiedyś jeszcze ktoś pomyśli o ponownym zlokalizowaniu motocyklowego Rajdu Świętokrzyskiego w okolicach Chęcin, Bolmina, Bocheńca, czy Korzecka? Jeżeli komuś tak naprawdę na tym zależy, to chyba warto spróbować…     
Jarosław Ozdoba