Rozjeżdżamy lasy? Felieton

Nadchodzący sezon po raz kolejny powoduje powrót tematu. Quady oraz motocykle rozjeżdżają lasy, tak głośno krzyczą popularne dzienniki. Już nikt nie może w spokoju wyjść do lasu na spacer czy na grzyby, gdyż to bezmyślni szaleńcy na 600 kilogramowych maszynach czyhają tuż za najbliższym drzewem. Właśnie Ci wariaci, za sterami tak potężnych pojazdów są gotowi zrobić krzywdę choćby dziecku. Taka jest rzeczywistość, niestety, ale właśnie w taki sposób ludzi miłujących off-road wyobrażają sobie przeciętni spacerowicze…

To dość skrajne stanowisko, jest jednak wyznawane przez sporą część społeczeństwa. Czy interesy zapaleńców, miłośników jazdy w terenie, oraz choćby ekologów zawsze muszą być postawione na pieńku? Czy i w tym aspekcie dojdziemy do wniosku, że Polska to kraj małych ludzi, patrzących na siebie zawistnym wzrokiem? Tu przychodzi na myśl modlitwa na zakończenie filmu Dzień Świra ” Bogu ojcu i synowi dop… sąsiadowi”. Czy może jednak w niedalekiej przyszłości, będziemy potrafili dojść do kompromisu? Miejmy taką nadzieję, teraz jednak odnoszę wrażenie, że stoimy w martwym punkcie, nieustannie się przepychając raz w jedną raz w drugą stronę.

W tej spornej sprawie wiele może ułatwić tzw. siła wyższa, a w tym przypadku jest nią Unia Europejska oraz polskie prawo. Tu zapewne posypie się lawina oburzenia, lecz realia są realiami i pewnych zasad, szczególnie po podpisaniu Traktatu Lizbońskiego musimy przestrzegać. Na nic tu będą rzewne łzy. Unia Europejska pozwoli w pewnym stopniu ostudzić nieco zapały przedstawicieli zarówno jednej jak i drugiej strony. W tym miejscu przyda się, garść suchych informacji.

Polska ustawa o ochronie przyrody w art. 15 ust. 1 pkt 18 ustanawia – obowiązujący z mocy samego prawa w parkach narodowych i rezerwatach przyrody – zakaz ruchu pojazdów poza drogami publicznymi oraz poza drogami położonymi na nieruchomościach będących w trwałym zarządzie parku narodowego, wskazanymi przez dyrektora parku narodowego, a w rezerwacie przyrody – przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska.

Inaczej jest jeśli chodzi o parki krajobrazowe, obszary chronionego krajobrazu, użytki ekologiczne czy zespoły przyrodniczo-krajobrazowe. W tym przypadku ustala to organ kreujący daną formę ochrony, to on wprowadza odpowiednie zakazy.

Jest jeszcze coś, powstał bowiem taki twór, jak program Natura 2000. Program utworzenia w krajach Unii Europejskiej wspólnego systemu (sieci) obszarów objętych ochroną przyrody. W przypadku kiedy tereny podlegające pod program Natura 2000 pokrywają się z parkami narodowymi i rezerwatami przyrody wtedy obowiązują tam zakazy, o których mówi ustawa o ochronie przyrody w art. 15 ust. 1 pkt 18.

Znamy już mniej więcej jak to wszystko wygląda w świetle obowiązującego nas prawa, a jakie są konsekwencje jeśli je złamiemy? Za szaleństwa w lesie np. quadem zapłacimy mandat w wysokości 500 zł. Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o lasach jazda po leśnych bezdrożach pojazdem silnikowym jest zabroniona, a łamiący ten zakaz kierowcy narażają się na grzywnę. Kwestie kar reguluje też kodeks wykroczeń – według art. 161 k.w. kara grzywny grozi każdemu, kto, nie będąc do tego uprawniony, wjeżdża pojazdem silnikowym do lasu w miejscu, w którym jest to niedozwolone. Również na mocy art. 165 k.w. grzywną może zostać ukarana osoba, która w lesie, w sposób złośliwy, płoszy albo ściga zwierzynę, o ile czyn ten z mocy innego przepisu nie jest zagrożony karą surowszą. Wysokość grzywny w drodze mandatu może wynieść do 500 zł (w razie kumulacji wykroczeń – do 1000 zł), zaś sąd może nałożyć karę do 5000 zł.

Teraz już wiemy na jakich obszarach w dość oczywisty sposób lepiej się nie pojawiać na naszym sprzęcie. Możemy się bowiem spodziewać stalowych prętów w kołach ze strony ekologów lub mandatu. To oczywiście drobna przesada, chciałem tu jedynie trochę obronić motocyklistów, celowo prześmiewczo utożsamiłem ekologów z bandą szaleńców. Chciałem tym samym pokazać jak łatwo kogoś oczernić i przyszyć mu łatkę. Zdajemy sobie już bowiem sprawę, że nie każdy Polak w Niemczech to złodziej BMW. Gorzej jest jednak, jeśli widzimy kierowcę quada czy motocyklistę. Stereotyp działa także w drugą stronę, która wyobraża sobie ekologa jako maniaka wszystkiego co zielone za wyjątkiem Kawasaki.

Oczywiście każdy walczy o swoje, w sumie racjonalnie patrząc ekolodzy walczą, lub powinni walczyć o dobro dla nas wszystkich. Choć i ich czasami ponoszą, z całą pewnością nie konie mechaniczne, a wodze fantazji. Bowiem zakaz budowania obwodnicy, z powodu siedliska żab wydaje się mi dość szalony, to jednak takie są realia i takie sytuacje miały miejsce w Polsce. Chyba nikt w tym projekcie nie pomyślał o mieszkańcach zakorkowanego miasta, spaliny, plus hałas, równa się ekologiczne miasto, siedlisko człowieka.

O co walczą motocykliści również wiemy. Potrzebują miejsca do życia, gdzie można potrenować, poszaleć czegoś się nauczyć. Pamiętajmy, że nic tak dobrze nie wpływa na technikę jazdy motocyklem szosowym, jak jazda w terenie crossem czy enduro. Idąc dalej całość wpływa na poprawienie bezpieczeństwa na drogach, co chyba jest ważne dla wszystkich użytkowników dróg.

Dobrze mamy więc program Natura 2000, w rezultacie czego część tzw. siedliskową stanowią 823 obszary, pokrywających ok. 11% powierzchni naszego kraju. Na tym sprawa by się zakończyła, tak postanowił bowiem Minister. Organizacje pozarządowe domagają się jednak jeszcze przyłączenia kilkudziesięciu obszarów. Do tego dochodzą parki narodowe, rezerwaty przyrody, parki krajobrazowe, obszary chronionego krajobrazu, użytki ekologiczne czy zespoły przyrodniczo-krajobrazowe, ale co z tego?

Do czego to wszystko zmierza? Wszystko to prowadzi do sytuacji jaką mieliśmy kilka dni temu, a więc do sporego zamieszania, czego konsekwencją jest strata czasu, a jak czasu to i pieniędzy. Mam tu na myśli zmianę lokalizacji zawodów I i II rundy Cross Country z poligonu w Kazuniu Nowym na żwirownię w Łubienicy koło Pułtuska. Całe szczęście, iż Pan Dyrektor Kampinowskiego Parku Narodowego (na terenie którego znajduje się poligon) zmienił zdanie 2 tygodnie przed zawodami, a nie dzień przed nimi. Tu należy się podziw dla organizatorów, którzy błyskawicznie znaleźli miejsce zastępcze, tzw. Plan B. Ale czy to zamieszanie było aby na pewno potrzebne, czy trzeba było psuć komuś nerwy?

Tym przykładem chciałem pokazać jak jeszcze daleko nam do profesjonalizmu, a tym samym do ścigania na światowym poziomie. Myślę że ten przykład, w dobitny sposób ukazuje jak wygląda współpraca między ekologami a organizatorami zawodów. Jeśli już wiemy jakie miejsca są niedozwolone dla pojazdów silnikowych i szaleństw na nich, jeśli już wiemy jakie są kary i konsekwencje związane z łamaniem prawa, czy nie lepiej zachować zdrowy rozsądek? Oczywiście, młoda buntownicza krew krzyknie, a kto mnie złapie polonezem w lesie? No cóż polonezów już w policji nie ma, ale nie o to chodzi.

Niech taki delikwent nawet uniknie jakiejkolwiek grzywny, w okolicy i tak wszyscy dokładnie wiedzą kto jeździ i czym jeździ, co w bezpośredni sposób wpływa na opinie społeczną. Postarajmy się złamać stereotyp szaleńców na rzecz pasjonatów, pamiętając, że każdym wyjazdem z garażu wpływamy na opinię o nas jak i o całej grupie.

Quady czy motocykle off-roadowe w lawinowy sposób zaczęły się pojawiać w Polsce od kilku lat, społeczeństwo musi je zaakceptować, w jakiś sposób do nich przywyknąć. Dobrze by było aby pojawiły się wzorce rodem z zachodu, więcej torów mniej szkód dla innych. Doszukując się jakiejś analogii, powiem. Nie słyszałem nigdy o jakichś głośnych sporach czy konfliktach między wędkarzami, a choćby korzystającymi z kąpielisk. Czyli jednak da się korzystać z natury, w dwojaki sposób, będąc jednocześnie we wzajemnym porozumieniu… tu pojawia się pytanie, tylko kiedy to nastąpi w naszym przypadku …?

Tekst: Patryk Cichowski, MotoX.com.pl