Przygotowanie motocykla oraz siebie do treningu

„Motocross to nie szachy!” – jak mawia Marcin Wójcik, wieloletni, utytułowany zawodnik i trener motocrossu. Potencjalnie jest sportem urazowym. Dlatego zanim wsiądziesz na motocykl, zaopatrz się w atestowane, markowe ochraniacze (kask, buty, nakolanniki, zbroję itd.). Wówczas masz pewność, że jesteś prawidłowo zabezpieczony. Pamiętaj również, że jazda w terenie wymaga odpowiedniego przygotowania kondycyjnego oraz rozgrzewki. Oprócz tego przygotowanie motocykla do treningu jest niemniej ważne, o ile nie najważniejsze! Należy zawsze mieć pewność, że w czasie jazdy nic się nie urwie ani poluzuje w motocyklu. Oto kilka rad, co warto zrobić, by zminimalizować ryzyko.

Foto: JG Sport. Mateusz Wojciechowski sprawdza swój motocykl przed treningiem.

Przygotowanie motocykla – podstawowy przegląd

Jest to niezbędne minimum, które należy wykonać co trening, a w niektórych przypadkach co 2-3 wyjazdy. Zanim wyruszysz ponownie na tor motocrossowy lub trasę enduro, warto po poprzedniej sesji dobrze umyć motocykl (przynajmniej go oczyścić szczotką) i poddać oględzinom. Należy sprawdzić:

1. Większość śrubek w obudowie, na niektórych deklach i dźwigniach, ponieważ lubią się luzować od drgań. Po pewnym czasie zorientujesz się, które mają tendencję do częstszego luzowania, a które nie.
2. Sprawdzić i ewentualnie naciągnąć szprychy.
   Naciąganie szprych motocyklowych – jak to zrobić?
3. Sprawdzić i ewentualnie uzupełnić ciśnienie w oponach. Uwaga, zbyt niskie może spowodować przebicie dętki podczas uderzenia o kamień lub w trakcie lądowania na twardym terenie. Zbyt wysokie też nie jest wskazane, ponieważ zmniejsza przyczepność i pogarsza amortyzację. Warto korzystać z instrukcji obsługi, a potem własnego i kolegów doświadczenia.
   Opony cross enduro – jak dobrać na twardy i miękki teren
4. Sprawdzić i ewentualnie uzupełnić poziom płynu w chłodnicy. To jest bardzo ważna i prosta czynność. W wielu motocyklach, zwłaszcza starszych, co 1-2 treningi może ubywać ok. 50-100 ml płynu chłodniczego.
5.  Wyczyścić, nasmarować oraz ewentualnie podciągnąć łańcuch. Łańcuch napędowy co pewien czas, zwłaszcza po treningu w błocie, rozciąga się nieco bardziej. Analogicznie do ciśnienia w oponach nie może być za mało ani za mocno naciągnięty. Patrzmy w serwisówke lub według sprawdzonej metody na 2-3 palce na środku wahacza (na końcu ślizgu).
   Konserwacja łańcucha motocyklowego
6.  Sprawdzić i w razie konieczności wyczyścić filtr powietrza. Następnie nasączyć specjalnym olejem, wysuszyć i zamontować ponownie. Teoretycznie filtr powinno się wymieniać co trening (warto mieć kilka na zapas), ale po jeździe na wilgotnej ziemi bywa w miarę czysty i starczy nawet na 2-3 treningi. Sprawdzać jednak trzeba zawsze!
   Konserwacja gąbkowego filtra powietrza motocross enduro
7. Co 5-6 motogodzin (ok. 5-6) zbiorników paliwa należy wymienić olej. W motocyklu 2T (dwusuw) będzie to olej w skrzyni biegów, a w 4T (czterosuw) w silniku i/lub skrzyni biegów. Również w tym wypadku najlepiej kierować się wskazówkami z instrukcji obsługi.
   Wiadomości o olejach, dobór oraz wymiana
8.  Zatankować motocykl. Widziałem już zapominalskich, którzy dopiero na torze zorientowali się, że przyjechali z pustym bakiem, a kanister zostawili w garażu. Przy tankowaniu 2T warto pamiętać o mieszance benzyny i oleju (polecany tylko olej w pełni syntetyczny). Warto wozić butelkę oleju w zapasie. Dla ułatwienia można także znakować kanistry z czystą benzyną i rozrobioną, żeby przez przypadek nie zatankować motocykla 2T czystą etyliną. Nie muszę chyba dodawać, czym to grozi!?
9.  Zabierać na trening dobrze wyposażoną skrzynkę z narzędziami oraz podstawowymi częściami zamiennymi do motocykla (dźwignie sprzęgła i hamulca, dętki, linki, klocki hamulcowe, narzędzia, łyżki do kół itd.).
   Jak wyposażyć skrzynkę z narzędziami (podstawy) cz. I

Teraz wyobraź sobie, że jesteś na torze. W zasadzie mógłbyś „wskoczyć” w ciuchy i ochraniacze, odpalić maszynę i rozpocząć trening. Jednak odradzam pośpiech. Motocross to sport urazowy i żeby to zminimalizować, warto rozgrzać mięśnie i stawy.

Na ochraniaczach nie oszczędzamy. Im bardziej niebezpieczny upadek, tym bardziej doceniamy ich skuteczność i jakość.

Rozgrzewka – przygotowanie własnego ciała na wysiłek

Zalecam 10 minutową rozgrzewkę, dokładnie taką jak w szkole na lekcjach WF. Pamiętaj, że na motocrossie najbardziej obciążone są nogi (kolana), plecy (krzyż) oraz ręce (przedramiona). Prawidłowa pozycja w terenie jest zwykle stojąca i na lekko ugiętych nogach. Ręce bardzo szybko się męczą, a nogi puchną od wysiłku. Rozgrzewka pomaga je ukrwić i uelastycznić już na początku treningu. Spróbuj rozpocząć trening bez rozgrzewki i po rozgrzewce. Zauważysz różnicę. Warto rozciągnąć przedramiona i nadgarstki. Postaraj się rozgrzać i rozciągnąć odcinek szyjny kręgosłupa. Kark jest najbardziej podatny na kontuzje podczas upadków, np. obecnie zawodnicy w większości jeżdżą w specjalnych kołnierzach, usztywniaczach karku. To oczywiście najczarniejszy scenariusz, ale warto i na taką ewentualność się zabezpieczyć. W trakcie rozgrzewki dobrze jest zrobić 10-20 pompek oraz 20-30 przysiadów. Te ćwiczenia są uniwersalne, momentalnie Cię rozgrzeją i pobudzą krążenie.

Rozgrzewka przed treningiem MX

Po 10 minutach rozgrzewki, powinieneś poczuć pot na czole. To znaczy, że jesteś gotowy do prawdziwego wysiłku. Ubierz się prawidłowo i wsiądź na motocykl. Nie jedź od razu na 100% możliwości. Zanim odkręcisz gaz do końca, zrób zapoznawcze okrążenie po torze. Zobacz, czy nie ma kamieni, niebezpiecznych dziur, nierówności na najazdach, kolein, poznaj długość i kształt skoków (niektóre mogą być podwójne, z dziurą w środku) – nic nie powinno Cię zaskoczyć. Tor motocrossowy i każda inna trasa w terenie mają to do siebie, że co jakiś czas się zmieniają.

Pamiętaj, motocross to sport dla ludzi myślących – poznaj swoje granice i nigdy nie szarżuj ponad możliwości.

Przygotował: Luigi Saladini, MotoX.com.pl